ايران و ژاپن

دولت الکترونیک در ژاپن

مهدی عباسی

بخش اول

مقدمه

اگرچه تاکنون تعریف‌های مختلف و گاه پیچیده‌ای از دولت الکترونیک ارائه شده است، اما همه این تعریف‌ها روی یک مؤلفه مشترک اتفاق‌نظر دارند: دولت الکترونیک دولتی است که خدمات عمومی را از راه فناور‌ی‌های اطلاعات و ارتباطات ارائه می‌دهد. به عبارت دقیق‌تر دولت الکترونیک شیوه‌ای است که در آن دولت‌ها از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات دولتی استفاده می‌کنند.¹ هم‌اکنون متاثر از گسترش فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات و ایجاد دولت الکترونیک، ایده ارائه خدمات 24 ساعته و در طول 365 روز سال به شهروندان از سوی دولت، محقق شده است. این امر همچنین از هزینه‌های دولتی می‌کاهد و موجب افزایش بهره‌وری و کارآمدی در سامانه‌های دولتی می‌شود. به‌همین دلیل، بسیاری از کشورهای جهان هم‌اکنون به‌سرعت تلاش می‌کنند خود را به قافله تمدن الکترونیکی برسانند و در این راه، نخست، تشکیل دولت الکترونیک را وجهه همت خود قرار داده‌اند.

ژاپن در مقام یکی از توسعه‌یافته‌ترین کشورهای جهان، با پی بردن به اهمیت دولت الکترونیک، سالهاست تلاش می‌کند به ایدئال ارائه خدمات به شهروندان به‌صورت آن‌لاین تحقق بخشد و  ژاپن را به پیشرفته‌ترین ملت جهان در زمینه آی.تی. تبدیل کند.

آنچه در پی می‌آید، نگاهی است به برخی از اقدامات و سیاست‌های دولت ژاپن در زمینه دولت الکترونیک که می‌تواند مورد توجه دست‌اندرکاران و صاحب‌نظران ایرانی قرار گیرد. باید یادآوری کنیم که آنچه در این مقاله آمده است، تنها گزارشی است کوتاه از فعالیت‌های دولت ژاپن، چرا که بررسی تمام این سیاست‌ها و اقدامات، نیازمند فرصت بسیار بیشتری است.

 
کلیدواژه‌ها: انقلاب اطلاعاتی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، شبکه‌های اینترنتی، دولت الکترونیک،

در حالی که دوران حاکمیت تک‌حزبی حزب لیبرال ـ دمکرات بر ژاپن به پنجاه سالگی نزدیک می‌شود، برخی تحلیل‌گران بر این باورند که ممکن است در انتخابات پیش روی مجلس، این تسلط پنجاه ساله شکسته شود. لیبرال دمکرات، حزب تحت رهبری تارو آسو تقریبا پنجاه سال متوالی بر ژاپن حکومت کرده است اما بر اساس نتایج نظرسنجی ها انتظار می رود این حزب در انتخابات روز یکشنبه در مقابل حزب دمکراتیک بازنده باشد. شاید آخرین باری که این حزب تجربه یک حاکمیت خوب را تجربه کرد به دوران نخست وزیری جونیشیرو کویزومی بازگردد که بین سال ‌های 2001 تا 2005 نخست وزیر قدرتمند ژاپن بود. در این دوره، مردم ژاپن نیز در سطح بالایی از عملکرد دولت رضایت داشتند. اما از آن دوران تاکنون حزب لیبرال دموکرات، و ژاپن هیچ نخست وزیری به اقتدار و توانمندی کویزومی به خود ندیده است. هم‌اکنون گفته می شود تارو آسو نیز محبوبیت پیشین خود را از دست داده و ممکن است به زودی تغییر کند.

حزب لیبرال دمکرات بعد از پیروزی قاطع در انتخابات سال دو هزار و پنج به رغم انتخاب سه نخست وزیر نتوانست کاهش محبوبیت خود متوقف کند. اغلب ژاپنی ها این حزب را به تضعیف حمایت های اجتماعی و تشویق بی ثباتی متهم کرده اند.